Archivo de la etiqueta: Recensión

Recensión: O ano do pensamento máxico de Joan Didion

O dó non coñece distancias. O dó ven en ondas, paroxismos, aprehensións repentinas que afrouxan os xeonllos, cegan a vista e aniquilan a normalidade da vida.

Ninguén pode dubidar de que Joan Didion é un dos grandes nomes da literatura estadounidense, unha figura tanto admirada polos seus millóns de lectores como respetada pola crítica; e é por iso que o seu pasamento en 2021 supuxo unha gran perda. Por sorte quédannos os seus libros, varios títulos imprescindibles para comprender aquela California de finais dos sesenta, e outros que tratan temas máis íntimos e persoais.

Encadrado nesta segunda categoría, poderiamos dicir que se atopa o que talvez sexa o seu libro máis coñecido, refírome a “O ano do pensamento máxico”, que foi publicado orixinalmente no ano 2005, e que desde o ano pasado podemos ler en galego grazas á marabillosa tradución de Eva Almazán para Rinoceronte Editora.

Estamos ante unhas memorias nas que a propia Joan Didion relata a súa experiencia á hora de afrontar a repentina morte do seu marido, John Gregory Dunne; e trátase dun libro que a fixo merecedora do premio ao mellor libro de non-ficción nos National Book Awards do 2005. Pero non debemos pensar que estamos ante un libro que se centra exclusivamente no tema do dó, porque tamén é unha forma moi apropiada para render homenaxe a ese matrimonio tan especial que tiñan Didion e o seu marido.

Emocións e sentimentos relacionados coa morte do seu marido, que se mesturan cos que lle provocan a delicada situación pola que está a atravesar a súa filla, Quintana, quen por aquela época atopábase hospitalizada debido a unha pneumonía que terminou nunha sepsis. E talvez esta sexa unha das claves do libro, xunto con ese estilo tan sinxelo e pulcro, a autora constrúe un texto que conmove a quen se achega ás súas páxinas, apelando a unhas emocións e sentimentos que o lector fai propios; e en certa maneira podería dicirse que estamos a ler unha especie de novela que trata sobre a vida.

Para terminar, gustaríame recomendar a lectura de O ano do pensamento máxico de Joan Didion (Rinoceronte) a todas as persoas que queren ler un gran libro que as faga reflexionar, e que as levará a repasar momentos da túa propia vida na que experimentaches esas mesmas emocións. Algunhas pasaxes do libro son conmovedores, e ao terminar de lelas daste conta de que tes os ollos un pouco chorosos; pero definitivamente esta é unha desas lecturas que merecen moito a pena.

Anuncio publicitario

Suxerencias Nadal 2022

Hoxe quería facer unha pequena lista con suxerencias de libros para agasallar nestas datas entre os primeiros lectores. Ainda que na miña casa non hay nenos ou rapaces, penso que os títulos escollidos tamén poden resultar interesantes para lectores de maior idade.

Heidi de Johanna Spyri, un clásico da literatura europea asinado por unha das grandes representantes das letras suízas, e unha historia que moitos coñecemos grazas ao anime que dirixiu Isao Takahata, a outra metade do Studio Ghibli. Un libro que agora podemos gozar nesta preciosa edición ilustrada de Aira Editorial e que conta coa tradución de Patricia Buxán Outeiro.

Tamén especial este pequeno libro da colección Merlín de Xerais, na que se repasa a vida de Florencio Delgado Gurriarán, o autor ao que se lle dedicou o Día das letras galegas en 2022. Un libro que tamén contén poemas e ilustracións de Antía Antepazo, mentres que o texto corresponde a Héctor Cajaraville Araújo.

Dúas propostas que tamén merecen moito a pena son, O segredo de Caaveiro de María Antonia Quesada e Doas de nós de Ánxela Gracián, dous títulos que pertencen á colección Meiga Moira (lecturas para 12-16 anos) e podedes atopar no catálogo de Baía Edicións.

Outra desas lecturas imprescindibles, e que se converteu nun clásico, é O xardín secreto da escritora nada en Inglaterra Frances Hodgson Burnett. Unha historia que foi definida como atemporal, e como unha oda á infancia e á amizade. Tradución de Carlos Freire para Aira Editorial.

E non podía faltar un pequeno libro de J. R. R. Tolkien, que leva por título O Hobbit, e que neste ano cumpría o seu 85 aniversario, paréceme que non fai falta dicir moito máis porque está é unha desas historias que un non se cansa de recomendar e sempre é un acerto. Ademais esta é unha novela que podemos atopar publicada por diferentes editoriais, destacando a edición de Xerais en galego e a de Ediciones Minotauro en español.

Recensión: Unha presa de terra de Marilar de marilar Aleixandre

Que pode haber máis especial para un libro que ter unha segunda vida, unha nova oportunidade de volver aos andeis das librarías, e unha nova oportunidade de conectar cos lectores. Isto é o que ocorreu coa reedición de “Unha presa de terra” que o pasado mes de abril publicaba Baía edicions. Cabe destacar que esta novela que asina Marilar Aleixandre gañou en 2001 a primeira edición do Premio Novela por Entregas do xornal La Voz de Galicia. Esta é unha novela de misterio que comeza cun cadáver no ascensor, e na que coñeceremos a detective Ana Candeán.

Como a asasinada era vítima de violencia machista por parte da súa parella, os malos tratos así como as relacións tóxicas e posesivas son un tema moi presento no libro. Isto está representado polo personaxe do marido da vítima, un home atractivo que causa bastante interese nas mulleres pero que resulta ser moi posesivo e violento. Un tema que tamén se aborda nun conto que aparece dentro do libro “o conto dá muller brava”, no que un home casa cunha muller de boa familia pero que ten un carácter forte e independente.

Esta é unha historia que tamén pode lerse como un comentario sobre o sexismo e machismo na sociedade. Iso vémolo nos comentarios dos veciños, que reflicten moi ben o sexismo xeral que hai en todas partes. Nun primeiro momento xúlgase á vítima, porque traballaba de camareira nun bar de copas, e tamén pola súa forma de vestir, como responsabilizándoa do que lle terminou acontecendo. Ademais do silencio xeral cara aos malos tratos.

En definitiva, estamos a falar dun libro moi recomendable e unha lectura moi necesaria para a nosa sociedade, e é por iso que quero recomendar a lectura de Unha presa de terra” de Marilar Aleixandre, e que rescata Baía edicions, porque paréceme que trata temas sobre os que merecen a pena reflexionar, ademais de ofrecer unha historia con moitas caras na que atopamos unha investigación policial típica da novela negra que fará as delicias de todas as persoas que aprecian este xénero literario.

Recensión: Queres facer o favor de calar, por favor? de Raymond Carver

Máis información na web de Rinoceronte Editora

Hoxe quero falar dun libro de relatos que nos descobren a un gran autor e que agora podemos ler en galego grazas á tradución de Moisés Barcia para Rinoceronte Editora, estou a falar de “Queres facer o favor de calar, por favor?” de Raymond Carver.

Carver, un dos mellores contistas do pasado século, e un dos grandes nomes das letras en Estados Unidos, é un deses escritores que segue estando presente por tratar temas que son temas correntes, e que o de Oregon converte en alta literatura pero no pequeno formato dos contos.

Chámame poderosamente a atención o ben que se le este libro, no que nos imos a atopar con máis de vinte relatos curtos que reflicten un instante da vida, e paréceme que o segredo está en que todos os textos que forman parte deste “Queres facer o favor de calar, por favor?” manteñen un mesmo nivel, e non hai ningún relato que destaque por encima do resto.

Sen querer destripar estes relatos e arruinar a experiencia lectora a futuros lectores, porque certamente merece moito a pena ir lendo aos poucos este libro. Gustaríame dicir que lembro que un trataba sobre unha parella que sente o desexo de irse a vivir ao campo, pero de súpeto o protagonista masculino dáse conta de que cometeron un erro ao mudarse; ou unha historia na que un matrimonio vese envolto nun proceso de embargo e teñen que tratar de vender o seu coche canto antes; ou aquela perturbadora equivocación telefónica que experimenta Arnold cando recibe unha chamada de Clara Holt; ou algúns protagonizados por nenos ou adolescentes, como aquel mozo que engana á súa nai para non ir ao colexio e así poder escaparse para ir pescar.

Mención especial merécese o último dos relatos que pechan este libro, ademais trátase do relato que dá título ao libro, refírome a “Queres facer o favor de calar, por favor?”, un relato que non debemos de pensar que é o mellor dos que aquí se reúnen, pero si que se trata do máis extenso; e nel atopámonos con esta parella de profesores que casaron novos, e permaneceron toda a súa vida xuntos, pero un día Ralph obsesiónase coa idea de que a súa muller foille infiel. Este é un relato no que está presente o monólogo interior, que nos serve para meternos na cabeza de Ralph, e está dominado pola atmosfera creada polo autor e que pon ao lector en tensión desde as primeiras páxinas.

Para terminar, gustaríame recomendar a lectura de “Queres facer o favor de calar, por favor?” de Raymond Carver (Rinoceronte Editora), un libro que pode funcionar moi ben como tarxeta de presentación deste autor que segue atraendo lectores aos seus libros, e isto é grazas a que a súa obra resistiu moi ben o paso do tempo. Persoalmente, teño que confesar que quedeime con gañas de seguir lendo máis relatos de Carver, un autor que sen ningunha dúbida entrou no meu Top de contistas favoritos, e do que espero poder ler máis libros no futuro.

Recensión: As palabras ingrávidas de Luísa Villalta

Máis información no Portal da Lingua Galega

Como non podía ser doutra maneira a última entrada do ano está dedicada a un libro especial, talvez ao máis especial de todos, trátase de “As palabras ingrávidas” de Luísa Villalta, un libro que viu a luz o pasado mes de novembro e que publicou o Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, en colaboración coa Xunta.

Digo que este é un libro especial por varios motivos, empezando porque se trata dunha obra inédita na que Villalta estaba inmersa no ano 2004; e segundo polo seu formato, que recrea un antigo almanaque poético de Assíro & Alvim, que contén varios versos aos que a autora lles dá unha nova vida engadindo poemas propios.

Debemos destacar o coidado e agarimo posto nesta obra, que vén nun estoxo de cartón verde onde atopamos unha réplica deste almanaque poético, e ademais inclúese unha transcrición completa dos textos manuscritos que atoparemos nas últimas páxinas. Ademais de poder gozar dunha marabillosa introdución sobre a vida e obra de Luísa Villalta a cargo de Armando Requeixo (investigador, profesor e crítico literario).

Paréceme que este libro pode ser moi interesante, especialmente para tentar comprender como funciona o proceso creativo dunha persoa que, como Luísa Villalta, tanto contribuíu á cultura. Un exercicio tan interesante como este diálogo poético fainos pensar que só o traballo continuo, día a día, é a clave á hora de completar unha obra literaria.

No persoal, esta foi a miña primeira aproximación á obra da autora nada na Coruña, unha primeira entrega do que será a Biblioteca Luísa Villalta, e que me permitiu descubrir os versos dun dos grandes nomes das nosas letras, e é por iso que recomendo a lectura de “As palabras ingrávidas” de Luísa Villalta. Tamén quero aproveitar para comentar cales foron os poemas que máis me gustaron, estes serían as entradas correspondentes aos días nove e dez de febreiro, sendo este último o poema que dá título ao libro.

Reseña: El viaje de Gagarin de Agustín Fernández Paz

Muchas veces nos encontramos con libros que nos van sorprendiendo a medida que avanzamos en su lectura, y esto termina por hacernos leer cada día un poco más, y eso fue lo que me ocurrió con “El viaje de Gagarin”, una de las novelas más celebradas del escritor gallego Agustín Fernández Paz, obra que podemos disfrutar ahora en castellano gracias a la traducción de Isabel Soto y a Kalandraka editora.

En “El viaje de Gagarin” vamos a conocer a Miguel Mendiguren con quien realizaremos un viaje por la memoria, partiendo de sus vivencias desde que es un niño fascinado por el espacio y los cosmonautas, hasta llegar a su adolescencia momento en el que el contexto social y político de finales de los sesenta impacta de lleno en su vida. En otras palabras, seremos testigos de una historia que va creciendo y en la que iremos descubriendo la realidad a la vez que lo hace nuestro narrador.

Esa primera parte, la que corresponde a la infancia, es una parte en la que el autor pone el foco en definir la personalidad de Miguel, apodado Gagarin, y en ella descubrimos la situación familiar en la ciudad de A Coruña, con un padre que trabaja en la imprenta, y una madre que regenta una librería, y esas relaciones con los amigos de los padres que terminan influyendo muy positivamente en el joven Miguel, quien termina desarrollando un gusto por la lectura.

Pero es en la segunda parte en la que se empiezan a descubrir algunas cosas relacionadas con la lucha clandestina por recuperar libertades en tiempos de opresión, actividad que llevan a cabo los padres de Miguel, y es una forma de poner en valor esa lucha social contra la dictadura, y que a nosotros nos ayuda a comprender la gran historia de aquellos años, mientras vamos descubriendo otro capítulo de la historia de Miguel, en este caso la relacionada con ese primer amor de juventud.

Para finalizar con una última parte que se desarrolla cuando Miguel ya es un adulto, y en ella nuestro protagonista reflexiona acerca de la vida de sus padres, y todos los secretos y misterios que rodearon aquellos años que la familia permaneció en A Coruña. Esta parte está cargada de una atmósfera más intimista en la que el autor da rienda suelta a los sentimientos y las emociones.

A modo de conclusión me gustaría mucho recomendar la lectura de “El viaje de Gagarin” de Agustín Fernández Paz (Kalandraka editora), un libro que tal vez no se centra en la historia con mayúsculas, pero que nos deja una historia con muchas aristas que nos ayuda a comprender mejor lo que pasaba en aquellos años, una realidad que muchos vivieron en primera persona, pero que todos somos capaces de experimentar gracias a la excelente pluma del autor nacido en Vilalba.

Recensión: A historia do bondadoso vello e da fermosa moza de Italo Svevo

Máis información na web de Hugin e Munin

Hoxe quero dedicarlle unha entrada a un libro que me sorprendeu moi gratamente, tanto pola historia que nas súas páxinas nárrase, como por ese estilo sinxelo e directo que non ignora as reflexións profundas sobre grandes temas. O libro en cuestión titúlase “A historia do bondadoso vello e da fermosa moza” e o seu autor é o escritor italiano, nacido en Trieste, Italo Svevo, e que se pode atopar publicado por Hugin e Munin con tradución de Isabel Soto.

A pesar de que co título desta obra podemos deducir cal pode ser o seu argumento, paréceme que non debemos quedarnos co feito de que Svevo quería escribir acerca dun señor de idade avanzada, e boa posición tanto social como económica, que tenta seducir a unha rapariga humilde e aparentemente inxenua. Debemos mirar máis aló do argumento e centrarnos en comprender os temas presentes neste relato, temas como a vellez, as relacións entre persoas de distintas idades, a culpa e a vergoña, ou a perda dos valores.

Como dicía anteriormente, gustoume moito o estilo de Svevo á hora de construír unha narración, que funciona moi ben como unha especie de confesión que o noso narrador vai facendo acerca da vida do vello, e sen deixar de abordar eses temas que o autor necesitaba expresar e sobre os que os lectores terán tempo de reflexionar unha vez concluída a lectura, pois de verdade estamos a falar dunha desas obras que un non abandona tras ler a última páxina e que dan lugar a moitos pensamentos.

E para concluír con esta recensión, gustaríame moito recomendar a lectura de A historia do bondadoso vello e da fermosa mozade Italo Svevo, e que grazas a Isabel Soto podemos ler agora en Gallego cunha coidada edición de Hugin e Munin. Esta é unha historia breve que perfectamente podería lerse nunha tarde, porque verdadeiramente atrapa ao lector desde o principio e ata ese final tan marabilloso e cheo de significado; pero que na miña opinión é moito mellor lela con calma e facendo o exercicio de dedicarlle uns minutos para deternos a pensar no que lemos porque certamente esta é unha historia máis grande do que parece.

Recensión: Algúns contos completos de Domingo Villar

Maís información na web da Editorial Galaxia

Reencontrarse con Domingo Villar sempre é unha gran experiencia lectora, pero descubrir esta faceta de contista con “Algúns contos completos” (Editorial Galaxia, 8 de setembro) é unha das sorpresas desta rentrée literaria; digo que me parece unha sorpresa porque a pesar de que algúns destes relatos xa apareceran anteriormente na prensa, todos pensamos en Villar como un dos grandes novelistas dos últimos quince anos.

En “Algúns contos completos” imos atoparnos cun home de setenta e tres anos que recolle un meteorito caído do ceo, unha muller moldava que chega a Fisterra tras vivir un suceso dolorso, un pianista de jazz, unha serea que conquista a un mariñeiro francés, ou a musa duns pintores alemáns; noutras palabras, historias que nacen dunha imaxinación desbordante e cun toque de humor exquisito, contos que foron concibidos para escoitar despois dunha cea con amigos.

Tamén hai que poñer o foco na coidada edición de Galaxia, un libro en gran formato para apreciar a perfección os linogravados de Carlos Baonza, ilustracións que acompañan ao texto e ás que debemos dedicar un par de minutos para gozar en toda a súa plenitude.

Esta son historias que teñen un vínculo moi forte con Galicia, e isto é algo que vemos en todo o libro, empezando coa presenza do océano atlántico que atoparemos en varios relatos, ou esas historias máis máxicas que tan presentes están na nosa tradición, ou tamén aquelas persoas que marcharon á emigración.

Finalmente, quero recomendar “Algúns contos completos” de Domingo Villar, porque é moi fácil conectar coa proposta narrativa de Villar e coa proposta artística de Baonza. Un comeza a ler e deseguido transpórtase a eses escenarios tan ben construídos onde coñeceremos a eses personaxes tan fascinantes. É por iso que me parece que este é o libro perfecto para todos eses lectores e lectoras que teñen máis reparos á hora de achegarse aos libros de contos. Este é un libro que se pode ler perfectamente durante o fin de semana, pero tamén é certo que o rematar a primeira lectura, un sabe que volverá a recrearse e gozar destes contos tan marabillosos.

Recensión: Deixádenos remar de Ana Cabaleiro

Máis información na web de Xerais

Hoxe quero comentar un libro, que a pesar de que eu xa sabía que me ía a gustar, terminou impresionándome moi positivamente, refírome a “Deixádenos remar” de Ana Cabaleiro (Edicións Xerais de Galicia, setembro 2021), e digo que impresionoume moi positivamente porque paréceme que esta terceira obra publicada pode ser a mellor da autora nada en Saídres.

Deixando ao carón o feito de que “Deixádenos remar” foi finalista do Premio Xerais 2020, paréceme que este é un libro no que podemos subliñar tanto a narración áxil, con capítulos curtos, que fan que a historia avance e gañe en riqueza e matices; e tamén o sentido do humor que está presente desde as primeiras páxinas e ata o final. Dous factores que converten esta lectura nunha gran experiencia, e fan que cada día queiras ler unhas páxinas máis.

A historia trata sobre a vida duns veciños que ven trastornada a sua vida coa construción dunha urbanización preto das suas casas, e de como a chegada dos novos veciños derivará nunha especie de rivalidade na que se suceden unha serie de episodios que poñen de manifesto a gran diferenza entre os novos e os veciños de sempre.

Pero debemos mirar máis lonxe do conflito veciñal, que serve á autora para presentarnos a diversos personaxes coas súas historias, e nas que atoparemos diferentes temas de actualidade por exemplo a familia, a saúde mental e os coidados, a idiosincrasia desa comunidade, a precariedade laboral, o sentimento de pertenza, e mesmo atopamos un par de páxinas dedicadas a unha fugaz «historia de amor» entre dous mozos de diferentes zonas do barrio. Teño que confesar que me parece un gran acerto o incluír diferentes puntos de vista, é algo que fai que a historia sexa coral e que cada tema reciba a súa debida atención por parte dos lectores.

Tamén me gustaría comentar a portada do libro, paréceme que os libros de Ana Cabaleiro sempre empezan na portada, e neste caso podemos dicir que non se trata dunha simple imaxe, e de feito está moi relacionada coa propia historia. A imaxe da portada é de Andrés Meixide, mentres que o deseño da capa corresponde a Elemental / Manuel Martiez.

E non quero deixar de mencionar unha das miñas pasaxes favoritas do libro, tratase dun capítulo chamado “Rúa do Sal, n.º 10, baixo”, e no que se nos presenta a tarefa que leva a cabo a artista téxtil María Azul, un personaxe fascinante, que está a bordar unha serie de retratos das señoras que ela coñeceu na súa infancia e son parte da comunidade na que creceu. Con cada retrato coñecemos unha serie de pinceladas da vida destas mulleres, mulleres moi reais que os lectores non terán ningún problema en recoñecer e sentir como que tamén forman parte dos seus propios recordos.

Para rematar, non me queda máis que recomendar a lectura de “Deixádenos remar” de Ana Cabaleiro, a súa primeira obra en Xerais, porque me parece que é un deses libros que de verdade merecen moito a pena, onde descubriremos historias moi próximas e temas de interese, todo cun sentido do humor realmente marabilloso. Tamén quero comentar que a pesar de que esta novela ten menos de cento cincuenta páxinas, podemos afirmar que está chea, e ademais é totalmente adictiva.

Recensión: Mamá pelicano de Alicia Fernández

Máis información no Facebook de Edicións Espiral Maior

Hoxe apetéceme moito compartir as miñas impresións sobre o último libro de poesía que lin, un libro que descubrín grazas ao programa da Radio Galega Diario Cultural na sección de propostas poéticas que ten Alba Cid, este poemario leva por título “Mamá pelicano” (2020), e asínao Alicia Fernández e está editado en Edicións Espiral Maior.

Ademais debemos comentar que “Mamá pelicano” foi distinguido co XIX Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño do concello de Sarria, e segundo puiden comprobar na prensa impúxose nun certame poético con gran número de participantes e case sesenta obras presentadas.

Pero deixando os premios a un lado creo que debemos de poñer especial atención a este libro, xa que se trata da segunda obra poética da autora tras publicar “Botar o mar polos ollos” no ano 2005. Estamos ante un libro que é moi especial, empezando co prólogo de Anxos Sumai, no que se nos conta cal foi o motor deste libro, e terminando cun poema como “Esta mañá” que é unha auténtica marabilla.

O que me gusta deste poemario é como xorden esas poderosas imaxes que o lector vai atopando coa lectura dos poemas; temos a unha nai ausente ou triste, que é unha nai que non está presente na vida dos seus fillos como ocorre en “Xa que nos deixas de estar triste,”. Mención especial para a avoa, quen está moi presente no poemario, e é unha figura recorrente como vemos en “Fixemos un ramallete”. E á vez a autora cóntanos en diversos poemas características e curiosidades sobre os pelícanos e outras aves mariñas, por exemplo en “Os pelicanos son lixeiros,”.

E como sempre aproveito este último parágrafo para recomendar a lectura de “Mamá pelícano” ( Edicións Espiral Maior, 2020) de Alicia Fernández, un libro que me sorprendeu gratamente, que trata temas reais sobre a vida, e onde a memoria e os recordos tamén están moi presentes.